جام صبوح
صلی الله علیک یا حسن بن علی ایها المجتبی ( علیه السلام) 
قالب وبلاگ

نویسنده: خانم کران آرمسترانگ


مترجم: کیانوش حشمتی

 

درباره مؤلف کتاب

 

پیش از آن‌که بخواهیم کتاب حاضر را معرفی کنیم، ابتدا گزارش مختصری از زندگی نویسنده فرزانه‌ آن ارائه کنیم. پیش‌تر باید یادآور شویم که کتاب حاضر پرفروش‌ترین کتاب سال آمریکا پس از حادثه 11‌سپتامبر بوده و بارها به چاپ رسیده است.

بانو کران آرمسترانگ1 از برجسته‌ترین تفسیرگران دین در جهان انگلیسی‌زبان است. او هفت سال راهبه کلیسای کاتولیک بود. پس از ترک راهبگی، در سال 1969 در دانشگاه‌های آکسفورد و لندن در زمینه ادبیات کلاسیک مدرن تحصیل کرد. سپس چندین برنامه تلویزیونی درباره‌پولس رسول و تاریخ کلیسا تهیه نمود. (خداشناسی از ابراهیم تاکنون، کرن آمسترانگ، ص8 مقدمه مترجم.)

آرمسترانگ درباره ادیان و مبانی مطالعات بسیار کرده است تا ادیان ابراهیمی را بهتر از گذشته بشناسد و به گوهر مشترک آنها دست یابد و این ادیان را به جهانیان نیز بشناساند. آرمسترانگ بر آن بوده تا بنیاد مشترک دین‌های سامی را بیابد و از این رهگذر میان آنها پلی بزند. این بنیاد مشترک، از دید او «پیام مهر و محبت» این ادیان است. او به‌ویژه بر پیام عدالت‌خواهانه اسلام تأکید دارد که در غوغای جنگ و ستیزها و بنیادگرایی‌های غربی و شرقی از چشم‌ها پنهان مانده است. از همین‌ رو است که مرکز اسلامی جنوب کالیفرنیا کوشش‌های او را در شناساندن چهره مردمی و برابری‌طلبانه اسلام ستوده است. (همان، ص‌89).

 

آثار کرن آمسترانگ:

 

کتاب‌هایی که تاکنون از او به چاپ رسیده است به‌شرح ذیل می‌باشد:

«زبانه‌های آتش»، «جنگی از نوشته‌های دینی و شاعران»، «از در تنگ با آغاز جهان»، «انجیل به‌روایت زن»، «جنگ مقدس»، «‌صلیبیان و تأثیرشان در جهان امروز»، «عارفان انگلیسی سده چهاردهم»، «زندگی‌نامه محمد پیامبر(ص)»، «خداشناسی از ابراهیم تاکنون (که تاکنون به شانزده زبان ترجمه شده است)» و «نبرد در راه خدا.»

 

موضوع کتاب

 

موضوع این کتاب زندگی‌نامه پیامبر اسلام صلی‌الله علیه و آله است. هدف نویسده از نوشتن کتاب حاضر، شناساندن سیمای واقعی حضرت محمد(ص) و بیان حقایق مربوط به آن حضرت برای مغرب‌زمینیان است. نویسنده در مقدمه به داستان سلمان رشدی اشاره کرده که پیامبر اسلام در آن داستان به‌صورت فردی مرتد و ضددین معرفی شده و لذا آن کتاب باعث خشم مسلمانان شده است. و نیز در آن مقدمه به حادثه 11‌سپتامبر اشاره رفته است مبنی بر این که آن حادثه دستاویزی بر تعصبی‌جلوه‌دادن اسلام بود و بهانه‌ای برای برانگیختن این‌که اسلام دین ترور، قتل و وحشت است. از نظر آنان، اسلام ذاتاً دینی مداراناپذیر و متعصب بوده و حساسیت مسلمانان در مورد سیمای پیامبرشان در کتاب سلمان رشدی نیز امری بی‌مورد و غیرمنطقی است. این در حالی است که آرمسترانگ در صدد بیان حقایقی است که در پس این اتهامات قرار دارد.

این کتاب دارای دو مقدمه، یکی مربوط به نویسنده و دیگری مربوط به مترجم است. و نیز دارای ده فصل بوده که به‌شرح ذیل می‌باشد:

 

فصل اول: محمد(ص)، دشمن

 

نویسنده در فصل اول به تعصبات قرون وسطی و تفکرات دوران صلیبی و افسانه‌های توهین‌آمیز درباره محمد(ص) و اسلام اشاره کرده که حضرت محمد(ص) را به‌عنوان فردی ضدفرهنگ دینی و دشمن تمدن معرفی می‌کند و همین روش تحقیرآمیز اروپائیان نقش مهمی در بیگانه ساختن جهان اسلام از غرب به‌جای گذاشت.

 

فصل دوم: محمد(ص)، انسان الهی

 

نویسنده در فصل دوم پیامبر اسلام را بزرگ‌ترین نابغه طول تاریخ بشریت دانسته و از وی به‌عنوان یکی از پیچیده‌ترین انسان‌های مخلوق خداوند یاد می‌کند. حسن ختام فصل دوم به یکی از نکات برجسته هدف حضرت محمد(ص) که همان جداسازی دین خود از سایر ادیان است اشاره می‌کند و از دستاورد عظیم حضرت در دوران بت‌پرستی و جاهلیت و در جامعه‌ای که فقط خشونت و شهوت و قدرت‌پرستی حکمفرما بود، یاد می‌کند.

 

فصل سوم: جاهلیت

 

همانطور که از عنوان فصل پیداست، این فصل به دوران جاهلیت و اعتقادات اعراب جاهلی اشاره کرده که جایگاهی برای مسائل دینی قائل نبودند. و نیز در نظام قبیله‌ای عرب‌ها، افراد هیچ جایگاهی برای خود نداشته و جنگ خونی و قبیله‌ای (انتقام‌گیری) و وحشیگری از خصوصیات بارز آنان بوده است. همانطور که هر قبیله‌ای کشته شدن فردی از قبیله خود را تنها با کشتن فردی از قبیله مقابل جبران می‌کرد.2 در بخش آخر فصل به اوضاع دینی قبایل عرب جاهلی اشاره شده که دینشان شرک و بت‌پرستی و اعتقاد به جن و تعدد خدایان و... بود. علاوه بر آن گروهی از عرب‌ها بدون پیوستن به یهود و مسیحیت پیرو دین حضرت ابراهیم (حنیفیه) بودند.3

 

فصل چهارم: وحی

 

فصل چهارم به موضوع وحی پرداخته و ضمن اشاره به وقایع دوران زندگی پیامبر اسلام (قبل از بعثت) و زمان بعث از «تحنث» به عنوان یک قدرت ماوراء طبیعت و مافوق تفکر و تصور بشر یاد می‌کند؛ تا جایی‌که حضرت محمد(ص) می‌گوید: «من هیچ‌گاه پیام وحی را دریافت نکرم مگر آنکه تصور می‌کردم بخشی از روحم از من جدا می‌شد.»

 

فصل پنجم: بشارت‌دهنده

 

مؤلف فصل پنجم را با عنوان «بشارت‌دهنده» آغاز کرده است و به ارسال 124000 پیامبر از جانب خدا اشاره کرده است. مؤلف هدف از رسالت محمد(ص) را فقط یک بشارت‌دهنده (نذیر) ذکر کرده، بلکه قرآن خلاف ادعای مؤلف را ثابت می‌کند و پیامبر اسلام را منجی انسان‌ها و نجات‌دهنده از ظلمت‌ها و تاریکی‌ها معرفی نموده و وی را مبعوث‌شده برای تمامی جهانیان معرفی می‌کند. در جایی دیگر آمده است:‌ وقتی محمد(ص) مأموریت خود را آغاز نمود، فردپرستی شدیدی بر اخلاقیات اجتماعی مردم سایه انداخته بود. قرآن تمثیل زیبایی از این تفکر را در رابطه با روز قیامت نمایان می‌سازد و دلیل پیروزی پیامبر اسلام (ص) را امداد الهی و حق‌گویی و حق‌خواهی و عمل به حق و فضایل اخلاقی بسیار نیکو و وجود دعوت توحیدی آن حضرت در سرشت و فطرت مردم می‌داند.4

 

فصل ششم: آیه‌های شیطانی

 

فصل ششم با عنوان آیه‌های شیطانی است که از نظر متفکران و محققان غربی آیاتی به داستان آیات شیطانی ربط داده می‌شود. داستان بنابر روایت ابن‌سعد و طبری این‌گونه نقل شده است که در مقطعی خاص شیطان در دریافت وحی محمد(ص) دخالت می‌کند و دخالت آن در سوره نجم بوده که براساس این داستان، حضرت محمد(ص) احساس می‌کند که دو آیه بر او نازل شده و سه خدای لات و عزی و منات به‌عنوان رابط بین خدای واحد و مردم می‌توانند مورد پرستش قرار گیرند. این داستان دارای سند معتبر نبوده و با نص آیات قرآن منافات دارد.5

 

فصل هفتم: هجرت، راه جدید

 

فصل هفتم کتاب به سال هجرت پیامبر (ص) اختصاص یافته است که مولف در طی آن رنج‌های پیامبر را بازخوانی می‌کند ضمن این‌که به نقش یاران برجسته پیامبر نیز اشاره می‌کند و در مواضعی به بررسی آیات قرآن از نقطه‌نظرات مختلف می‌پردازد.6 نکته دیگری که در این فصل مورد توجه قرار گرفته مسأله معراج پیامبر است که چگونگی انجام آن مورد سؤال و تأمل نویسنده قرار گرفته است. او در این زمینه دیدگاه‌های مختف را مورد بررسی و ارزیابی قرار داده است. ضمن  این‌که این واقعه را با حوادث مشابه در سایر ادیان مقایسه می‌کند. معراج در واقع به پیامبر فهماند که او بیشتر از یک آگاه‌کننده عادی است به‌رغم آن‌که همانند سایر انسان‌ها در روی زمین راه می‌رود و زندگی می‌کند.7

نکته خیلی مهمی که در همین فصل مورد توجه قرار گرفته ازدواج‌های پیامبر(ص) است که مؤلف نگرش‌های رایج در مغرب‌زمین راجع به این قضیه را به‌شدت نقد می‌کند. مؤلف داشتن زنان متعدد را از نقطه‌نظر سنتی و وضع اجتماعی عصر پیامبر مورد توجه و ارزیابی قرار داده است: این بسیار نادرست است که تصور کنیم پیامبر(ص) بدون در نظر گرفتن شخصیت خود و صرفاً برای لذت بیشتر، یک باغ بهشتی در روی زمین برای خود ساخته بود. برعکس، تعداد زنان زیاد او نوعی رحمت الهی به‌شمار می‌رفت.8

 

مؤلف در ادامه به تحلیل زیبایی‌شناختی مسئله تعدد زوجات پیغمبر اکرم می‌پردازد و اتهام شهوت‌گرایی نسبت به پیامبر(ص) را نقد و نفی می‌کند و ثابت می‌کند که هیچ دلیل و انگیزه‌ای وجود ندارد تا پیامبر اسلام(ص) به‌خاطر زیبایی ظاهری و لذت‌پرستی با زنان متعدد ازدواج کرده باشد، زیرا بخش قابل توجهی از زنان پیامبر‌(ص) از نعمت زیبایی برخوردار نبودند. پس توجیهی ندارد که پیامبر(ص) به‌سبب لذت‌‌خواهی با آنها ازدواج کرده باشد.9

 

فصل هشتم: جنگ مقدس

 

فصل هشتم کتاب به جنگ مقدس اختصاص یافته است. مولف در این فصل با طرح یک مسأله که در غرب از اسلام به‌عنوان دین خشونت یاد می‌کنند، به نقد آن پرداخته و آن را وارونه‌نگری محض دانسته است.10 مضاف بر این‌که وی در این موضوع اسلام و مسیحیت را نیز با هم مقایسه می‌کند و رسانه‌های گروهی و صاحب‌نظران غربی را به چالش می‌کشاند و به نقد آنان می‌پردازد.11

 

فصل نهم: صلح مقدس

 

فصل نهم فصل متناظر فصل هشتم است. اگر در فصل نهم جنگ مقدس طرح شده در فصل نهم صلح مقدس مورد توجه قرار گرفته است. مولف بر این باور است که نگرش پیامبر(ص) عوض شده بود لذا در صدد بود تا با همه کسانی که زمانی با آنان از در جنگ وارد شده بوده از در صلح وارد شود. او در این فصل صلح‌های پیامبر(ص) از جمله صلح حدیبیه را مورد توجه قرار داده است.

 

فصل دهم: وفات پیامبر(ص)

 

فصل دهم کتاب به وفات پیامبر(ص) مربوط است. مولف به‌مناسبت، جامعه‌ای را که پیامبر(ص) ساخته مورد توجه قرار داده است و اعمال و رفتار دینی مسلمانان را بازخوانی کرده است.

 

پی‌نوشت‌ها:

 

1-karen armstrong
2-محمد (ص) ـ ص 173
3-همان ، ص 87- 88
4-همان، ص 124
5-نک: قرآن کریم، سوره17، آیات 75تا77
6-همان، ص 188
7-همان، ص 191
8-همان، ص 194- 195
9-همان، ص 195
10-همان، ص 225
11-همان، ص 222

 

 

منبع

[ چهارشنبه ٢۱ اسفند ۱۳۸٧ ] [ ۱۱:٥٠ ‎ب.ظ ] [ مهدی حسینعلی ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

مجموعه ای از پرسشهایی که همیشه در ذهنم بوده و وقت زیادی را برای پیدا کردن آنها صرف کردم و اکنون بدون اتلاف وقت در اختیار شماست .
موضوعات وب
امکانات وب
...... .....