جام صبوح
صلی الله علیک یا حسن بن علی ایها المجتبی ( علیه السلام) 
قالب وبلاگ

 اشاره

 

مهدویّت یا اعتقاد به منجى بشریت، مبتنى بر پایه‏هاى محکمى است که برخاسته از براهین عقلى و نقلى مى‏باشد و یکى از مهم‏ترین اعتقادات اساسى مشترک میان ادیان سه گانه اسلام، یهودیت و مسیحیّت بهشمار مى‏آید. از این‏رو، تبیین عقاید حقه اسلامى و شناساندن جایگاه و منزلت امام منتظر(عج) و پژوهش‏هاى نوین و کاربردى در این زمینه، بسیار حائز اهمیت مى‏باشد و در فضاى بحران‏خیز جهان کنونى به‏کارگیرى زبان و دانش روز در این مسیر نقش بسزایى دارد.

 

با توجه به توسعه فناورى اطلاعات و ارتباطات، برماست که همگام با عصر حاضر به دفاع از کیان دینى خویش قیام نماییم و با استفاده از این ابزارهاى کارآمد به احیاى فرهنگ مهدویّت و انتظار برآییم.

 

در این خصوص، کارهاى شایسته و درخور توجهى به انجام رسیده که از آن جمله مى‏توان به تولید نرم‏افزارهایى خاص در این باره اشاره کرد. کتابخانه امام مهدى(عج)، المهدى، انتظار، امام مهدى(عج)، مهدویّت، نوید انتظار، صاحب الأمر، یوسف و جمکرانیه از مهم‏ترین برنامه‏هایى است که به عرضه مطالبى ارزشمند درباره امام عصر(عج) و ارائه پاسخ‏هاى مناسب به شبهات و پرسش‏هاى موجود پرداخته و طریق تشنگان کوى انتظار را هموار ساخته‏اند.

 

در این نوشتار با مهم‏ترین نرم‏افزارهاى مهدویّت و قابلیت‏هاى اصلى آنها آشنا مى‏شوید.

 

 


بایسته‏هاى نرم‏افزارهاى مهدویّت

 

اگر چه از تولید نرم‏افزارهاى مهدویّت زمان زیادى نمى‏گذرد، امّا در مسیر رشد و ارتقاء، از سرعت فراوانى برخوردار بوده است و تا به حال، پیشرفت‏هاى بسیارى در این زمینه به دست آمده است که خود طریق روشنى را فراروى ما متجلّى مى‏سازد؛ ولى بدیهى است که تا دستیابى به قلّه رفیع بایسته‏ها، راهى بس طولانى در پیش داریم.

 

از این‏رو، در این بخش از نوشتار به بیان کاستى‏ها و بایسته‏هاى نرم‏افزارهاى موجود در موضوع مهدویت مى‏پردازیم، و نکاتى چند را متذکر مى‏شویم:

 

1. نرم افزارهاى مهدویّت باید در دو بخش عمومى و تخصصّى تولید و عرضه شود؛ یعنى گروهى از نرم‏افزارها براى استفاده عموم جامعه تولید گردد که در احیاء فرهنگ عمومى مهدویت و انتظار بسیار مؤثّر خواهد بود، و بخش دیگر از نرم‏افزارهاى مهدویت به امور تخصصى و علمى در این‏باره اختصاص یابد؛ به گونه‏اى که براى استفاده بهینه پژوهشگران و محقّقان مهیّا شده، پژوهشگر بتواند نیاز خود را با استفاده از انواع منابع و خدمات پژوهشى مرتفع سازد.

 

امّا متاسّفانه بیشتر نرم‏افزارهاى موجود در موضوع مهدویّت، به بخش اوّل، یعنى احیاء فرهنگ عمومى اختصاص یافته است و نرم‏افزارى را نمى‏توان یافت که پاسخگوى نیازهاى پژوهشى کاربر در بخش تخصّصى باشد؛ زیرا بسیارى از آنها فاقد منابع و متون هستند و تنها به امور فرهنگى از قیبل دعا، توسّل و توجّه به آن حضرت پرداخته‏اند، و آن دسته نیز که از برخى منابع برخوردارند، فقط به ارائه منابع دست دوم مبادرت نموده‏اند که قابل استفاده و بهره‏جویى براى پژوهشگر نمى‏باشد.

 

2. جامعیّت‏بخشى به منابع اطّلاعاتى، اعمّ از متون کهن، جدید، نقلى، تحلیلى، اصلى و جانبى، از دیگر بایسته‏هاى این نوع برنامه‏هاست؛ به گونه‏اى که پژوهشگر با ورود به نرم‏افزار مزبور هیچ گونه نیازى به منبع دیگرى نداشته باشد و بتواند هر اطلاعاتى را که احتیاج دارد، از همان برنامه تهیّه نماید. امّا این نکته در هیچ یک از نرم‏افزارهاى موجود تاءمین نشده است.

 

3. صحت اطّلاعات ارائه‏شده در نرم افزارها باید طورى باشد که زمینه اعتماد پژوهشگر را فراهم کند و از بیان مطالب بى اساس پرهیز نماید.

 

4. ایجاد قابلیّت‏هاى کاربردى در نرم افزارهاى مهدویّت، نقش بسزایى در روند رو به رشد چنین برنامه‏هایى دارد، از جمله: قابلیّت جستجوى لفظى و موضوعى با سرعت بالا، امکان مشاهده متن منابع، قابلیّت خروج از محیط پژوهش جهت انجام جستجو، قابلیّت تعیین محدوده جستجو به صورت کلمه و عبارت، انتقال مطالب به یادداشت با هر کیفیّت و کمیّتى که مورد نظر استفاده کننده باشد، امکان چاپ مطالب منتقل‏شده به یادداشت، امکان فیش‏بردارى و انتقال مطالب به نرم‏افزارهاى واژه پرداز مانند زرنگار و وُرد.

 

5. روزآمد کردن اطّلاعات نرم افزارهاى مهدویت با تولید نسخه‏هاى جدید و عرضه منابع و آثار پژوهشى نوین نیز کمک شایانى به مطلوبیت برنامه خواهد نمود.

 

6. بایسته دیگر اینکه در این نرم‏افزارها باید بخشى را براى پاسخ به شبهات مطروحه درباره موضوعات مختلف مهدویّت از قبیل: کمى سنّ در وقت رسیدن به امامت، چگونگى غیبت، طولانى شدن عمر، کیفیّت برقرارى ارتباط با مردم، چگونگى ظهور و کیفیّت حکومت، در نظر گرفت و آنگاه پاسخ‏هاى مناسب و مستدلى را به منظور تقویّت اعتقاد نسل حاضر نسبت به مسئله مهدویّت تهیه و ارائه کرد.

 

 

نرم‏افزارهاى مهدویّت

 

 

1. کتابخانه امام مهدى(ع)

 

نرم‏افزار مزبور که به همت شرکت حدیث‏نما تولید شده است، یکى از برنامههاى زیبا و چند منظوره درباره امام زمان(ع) به شمار مى‏آید و چنانکه از نام آن پیداست، بیشتر به معرّفى کتاب‏ها و منابع مربوط به شخصیّت آن حضرت پرداخته است.

 

از کتب این برنامه، 51 موضوع کلّى در مورد امام زمان(ع) استخراج شده است که هر کدام از آنها داراى موضوعات ریزترى نیز مى‏باشند. کاربر مى‏تواند با انتخاب موضوع دلخواه، متن مربوط به آن را همراه نام کتاب و نشانى مشاهده نماید و متن عربى آن را نیز ملاحظه کند.

 

فهرست و متن 54 کتاب درباره وجود مقدس امام زمان(عج) در این نرم‏افزار موجود است که 11 کتاب آن به 9 زبان از جمله: انگلیسى، آلمانى و فرانسوى مى‏باشد.

 

این نرم‏افزار به صورت چندرسانه‏اى طراحى شده است. در بخش صدا، چندین دعا و زیارت، مولودىهاى متنوع، مناجات با امام زمان(ع)، حکایت تشرّف برخى از بزرگان به محضر آن حضرت با صداى مرحوم کافى، عرضه شده است و در بخش تصویر نیز تصاویر جلد برخى از کتب مربوط به آن حضرت، نماى نسخه خطّى کتاب چاپ‏نشده از مرحوم شیخ حرّ عاملى درباره امام زمان(ع)، تصویر اعترافات العباد درباره مهدویّت، و نیز فیلم برنامه مهدیه تهران در سال 7913ش با صداى مدّاحان معروف، قابل مشاهده مى‏باشد.

 

گفتنى است این نرم‏افزار به رغم تنوع در گزینه‏ها و امکانات، ازمنابع اندکى برخوردار است که به تناسب نام آن؛ یعنى کتابخانه امام مهدى(ع) انتظار بیشترى از آن مى‏رفت.

 

 

2. المهدى 2/1

 

تولید و عرضه نرم‏افزار مزبور به همّت شرکت طاووس رایانه، با انگیزه معرّفى هر چه بیشتر اطّلاعات مربوط به امام زمان(ع) در قالب برنامه چندرسانه‏اى انجام گرفته و نسخه 2/1 آن در ماه شعبان سال 1419ق در اختیار کابران قرار گرفته و امکانات و اطّلاعات گوناگونى را عرضه نموده است.

 

مجموعه‏اى از مدایح، سرود، توسّل به حضرت و دعاهایى مانند: ندبه، عهد، روز جمعه، فرج، زیارت آل یاسین با امکان صوت و نمایش تصویر متن دعا در این برنامه قابل دستیابى مى‏باشد.

 

این لوح فشرده مجموعه‏اى از کتاب‏هاى داستانى مرتبط با حضرت، ویژه کودکان و نوجوانان را به صورت صوتى و تصویرى عرضه داشته است و موضوعاتى مانند: تولّد امام(ع)، حالات مادر آن امام، دوران زندگى امام، انتظار، معجزات امام، معرّفى کسانى که به محضر حضرت تشرّف یافته‏اند، چگونگى عمر طولانى امام، چگونگى پیروزى آن حضرت بر قدرت‏هاى زمان خود، مشخّصات ظاهرى امام و پرسش‏هایى در مورد آن حضرت، از مطالب ارائه‏شده در این برنامه به شمار مى‏روند.

 

از ویژگى‏هاى نرم‏افزار المهدى 2/1 این است که در آن، متن مجموعه‏اى از کتاب‏هاى اصلى و مرجع مربوط به امام عصر(ع) همچون: غیبت نعمانى، اکمال الدین، کتب اربعه و بحارالانوار عرضه شده است.

 

از دیگر امکانات برنامه یادشده، جدول بازى فکرى در سه مرحله و نیز بازى پازل درباره امام زمان(عج) است که بر جذابیت آن در میان کاربران کودک و نوجوان مى‏افزاید.

 

 

3. انتظار (المهدى 2)

 

این نرم‏افزار در واقع نسخه جدیدى از نرم‏افزار پیشین، و محصول نوینى از شرکت طاووس رایانه با صاحب امتیازى شرکت مهندسى ایمانتک مى‏باشد که در سال 1380ش تولید شده و به نام «المهدى 2»، نامگذارى گردیده و به نام «انتظار» مشهور گشته است. این لوح فشرده افزون بر امکانات و منابع اطّلاعاتى نسخه قبلى(2/1)، امکانات عدیده دیگرى را نیز عرضه نموده است.

 

«انتظار» مشتمل بر معرّفى گویاى 100 عنوان کتاب درباره حضرت مهدى(ع) در چهار سطح: کودک، نوجوان، جوان دبیرستانى و دانشگاهى مى‏باشد، که امکان محدود نمودن کتب به سطح مورد نیاز براى کاربر فراهم گردیده است.

 

در قسمت «احادیث»، متن کتاب غیبت نعمانى که از جمله قدیمى‏ترین متون درباره حضرت مهدى(ع) است، با ترجمه فارسى به نمایش در آمده است. ضمن اینکه فهرستى از نمایه‏هاى استخراج شده از این کتاب در معرض استفاده کاربر قرار دارد و به کمک قابلیت و جستجو، مى‏تواند به پژوهش در این کتاب بپردازد.

 

در بخش «حکایات» 12 حکایت درباره زندگانى آن حضرت و تشرّف بزرگان به محضر ایشان عرضه گردیده که در قالب صوت و تصویر اجرا مى‏شود.

 

از دیگر امکانات این برنامه، دسترسى به صوت و تصویر است که مجموعه‏اى از مدایح، سرودها، ادعیه، تواشیح و نیز تصاویرى جذاب درباره امام زمان(عج) را دربرگرفته است.

 

 

4. نوید انتظار

 

«نوید انتظار» که به تلاش واحد سمعى-بصرى مدرسه عقاید و کتابخانه تخصّصى حضرت ولى عصر(ع)، وابسته به مرکز اطّلاع‏رسانى و مباحث ادیان تولید شده است، به معرّفى دهه فرخنده مهدویه و اهداف برگزارى آن همراه با نمایش فیلم پرداخته است. این برنامه، همچنین مشتمل بر معرفى کتب انتشاریافته و برخى از سخنرانى‏ها در مورد حضرت مهدى(ع)، مدایح و سروده‏هایى در باره آن حضرت، و نیز تصاویر گوناگون و متناسب با مضمون احادیث و سخنان ائمه معصومین(ع) درباره حضرت ولى‏عصر(ع) مى‏باشد.

 

 

5. عترت 14

 

دوره نرم‏افزار «عترت» محصول تلاش مؤسسه امام رضا(ع) است که هر شماره آن به معرفى یکى از معصومان(ع) مىپردازد و شماره 14 آن اختصاص به امام مهدى(ع) دارد که اطّلاعات نسبتا جامعى را در باره آن حضرت ارائه نموده است.

 

اطّلاعات متنى و تصویرى در خصوص تاریخچه مسجد جمکران، مجموعه‏اى از داستان‏هاى مرتبط با آن حضرت با استفاده از تصاویر متحرّک و گویا، چندین مدیحه، معرفى مجموعه بسیار مفیدى از کتاب‏هاى مربوط به حضرت مهدى(ع)، زندگى‏نامه امام(ع) به صورت گویا، و نیز ادعیه و زیارات مرتبط با آن حضرت از جمله قابلیت‏هاى این لوح فشرده به شمار مى‏رود.

 

افزون بر اینها، فهرست لفظى مطالب بر اساس حروف الفبا به همراه امکان جستجو، و همچنین نمایش صوتى-تصویرى 55 حدیث از احادیث و سخنان حضرت مهدى(ع) با ترجمه و نشانى منبع، از اطّلاعات دیگر عترت 14 مى‏باشد.

 

6. مرجع مهدویّت

 

این برنامه به همت پژوهشگران مؤسسه اطّلاع‏رسانى پارسا، با موضوع کتاب‏شناسى امام زمان(ع) عرضه شده و مطالب و منابع فراوانى را در مورد شخصیت حضرت مهدى(ع) معرفى کرده است.

 

در صفحه اصلى این لوح فشرده با 4102 منبع در سه موضوع کلّى: امام مهدى (در دو بخش آثار وجودى و آخر الزمان) کودکان و معارف مهدوى (در دو بخش اخلاق و ادبیات) آشنا مى‏شویم. 51 موضوع جزیى نیز که زیر شاخه‏هاى موضوعات کلّى به شمار مى‏آیند، در اختیار کاربر قرار گرفته است.

 

«کتابسراى ناشران» از دیگر بخش‏هاى این برنامه است که در آن به ترتیب حروف الفبا، ناشران متعدّدى که در باره امام زمان(ع) آثارى را به چاپ رسانده‏اند، معرّفى شده‏اند که مجموعه این آثار بیش از 1700 عنوان مى‏باشد.

 

در بخش «شهر کتاب» نیز 963 عنوان کتاب به ترتیب حروف الفبا، با نام و مشخّصات شناسنامه‏اى و چکیده‏اى از مطالب آن به همراه تصویر روى جلد عرضه شده است.

 

نکته دیگر اینکه کاربر با استفاده از امکان «جستجو» مى‏تواند به‏وسیله یک کلمه، چند کلمه و یا ترکیبى از کلمات، به انجام جستجوى لفظى در برنامه مبادرت ورزد.

 

 

7. نرم‏افزار یوسف(ع)

 

نرم‏افزار مزبور که با عنوان یادمان یوسف زهرا، حضرت مهدى، تولید شده، محتوا و امکانات خود را در طى بخش‏هاى مختلف عرضه داشته است.

 

در قسمت «آشنایى با امام عصر(ع)» اطّلاعاتى درباره موضوعاتى مانند: تولّد، زندگى و شخصیت امام مهدى(ع) در دسترس مى‏باشد و در بخش «نمایشگاه» تصاویرى زیبا در سه موضوع غیبت، عصر طلایى ظهور و ویژگى‏هاى حضرت مهدى را مشاهده مى‏کنید.

 

«کتابخانه» که مهم‏ترین بخش برنامه به شمار مىآید، در چند قسمت به ارائه خدمات کتابخانه‏اى پرداخته است؛ در بخش «قفسه باز» منابع کتابخانه در قالب قفسه باز با نمایى جذاب عرضه شده است. پس از انتخاب عنوان مورد نظر، قفسه کتاب گشوده و کاربر مى‏تواند تصویر روى جلد، مشخّصات شناسنامه‏اى توضیح مختصرى در باره مطالب آن کتاب را مشاهده نماید.

 

اما در بخش «فهرست موضوعى» فهرستى از موضوعات کلى و جزئى موجود در منابع کتابخانه ارائه شده است.

 

معرّفى برخى از شخصیّت‏هاى علمى-دینى مانند: مرحوم شیخ صدوق، علامه مجلسى و بحرانى در قسمت کتابخانه گنجانده شده است.

 

یکى دیگر از ویژگى‏هاى این نرم‏افزار، قابلیت «سفارش کتاب» است که به وسیله آن، نشانى یکى از پایگاه‏هاى اطلاع‏رسانى در برابر کاربر قرار مى‏گیرد و او مى‏تواند فهرست کتاب‏هاى درخواستى خود را به نشانى مذکور بفرستد تا کتاب‏ها برایش ارسال شود.

 

همچنین در بخش کتابخانه، چند پایگاه اطّلاع‏رسانى اسلامى مربوط به امام مهدى(ع) مانند: پایگاه اطّلاع‏رسانى «منجى»، «جمکران» و father.com ، kind جهت استفاده پژوهشگران و کاربران علاقه‏مند معرّفى گردیده است.

 

ادعیه، سرود، دکلمه، داستان‏هاى صوتى و تصویرى، و نیز مطالبى درباره شباهت‏هاى امام مهدى(عج) با حضرت یوسف(ع) و ویژگى‏هاى آن حضرت، از جمله قسمت‏هاى دلنشین و مفید این برنامه مى‏باشد.

 

 

8. صاحب الامر(ع)

 

این لوح فشرده که به همّت مؤسسّه حدیث‏نما تولید و عرضه شده است، شامل متن بیش از 70 جلد کتاب فارسى از نویسندگان معاصر درباره حضرت مهدى(عج) به همراه فهرست آنها مى‏باشد. کاربر از طریق امکان «فهرست» مى‏تواند به مطلب مورد نظر خود در کتاب انتخابى دست یابد و از قابلیت چاپ و جستجو نیز بهره‏مند گردد. در این برنامه همچنین تعدادى سخنرانى درباره مهدویّت و چندین مدیحه و توسل از مدّاحان معروف، در معرض استفاده کاربران قرار گرفته است.

 

 

9. جمکرانیه

 

نرم‏افزار چند رسانه‏اى مورد نظر از سوى امور فرهنگى مسجد مقدس جمکران با هدف ترویج فرهنگ مهدویت، انتظار و آشنایى با آن مسجد مقدس تهیه شده است که به طور کلى، شامل صوت وتصویر در قالب دعا، سخنرانى، مداحى، مناجات با حضرت، تصاویر فراوان و زیبا از مسجد جمکران، معرّفى حضرت مهدى(عج) به صورت گذرا و بیان مطالبى درباره موضوعاتى چون: غیبت و ظهور مى‏باشد.

 

مجله ره‏آورد نور، شماره 8 ، سید ابوالفضل طباطبائى؛

 

منبع

[ سه‌شنبه ۱۳ امرداد ۱۳۸۸ ] [ ۱:٠۱ ‎ق.ظ ] [ مهدی حسینعلی ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

مجموعه ای از پرسشهایی که همیشه در ذهنم بوده و وقت زیادی را برای پیدا کردن آنها صرف کردم و اکنون بدون اتلاف وقت در اختیار شماست .
موضوعات وب
امکانات وب
...... .....